1. Havo – bu har xil gazlarning aralashmasi bo’lib, unda biz uchun zarur bo’lgan kislorod gazi h mavjud. Organizimimizning barcha qismlarining ishlashi uchun doimo energiya kerak.O’pkalarning sermashqattan mehnati. Katta shaharlarda energiya elektrostansiyalarda ishlab chiqariladi, bu yerda ko’mir yoki neft kabi yoqilg’ilar yo’qoladi. Bizning organizm yog’ va uglevodlarni kislorod yordamida oksidlab, energiya ishlab chiqaradi. Bu yoqilg’ini biz ovqat bilan qabul qilamiz, kislorod ni esa burun – halqum, kekirdak, hiqildoq, bronxlar va o’pkalarni o’zida jamlagan nafas olish sistemasi yordamida havodan olamiz. Havo burundan burun – halqum ga (havoni organizmning ichiga olib kiruvchi kanal) keyin qayishqoq yarim halqa tog’aylar bilan himoyalangan uzun naycha- traxeyaga (kekirdak) va u bo’ylab o’pkalarga o’tadi. Havoning traxeyaga o’tishi hiqildoq (u ovqatning havo kanaliga o’tib kelishiga to’sqinlik qiladi) yordam beradi. Traxeya pastki qismida ikkita – o’ng va chap bronxlarga ajraladi, ular tegishli o’pkalarga boradi. Ushbu yirik shox naychalardan, xuddi daraxt novdalari kabi, maydaroq shoxchalar, keyin esa umuman mitti shoxchalar ketadi.
