BOSH VA BUYIN PATOLOGIYASI. OGIZ BUSHLIGI, YUQORI NAFAS YULLARI, QULOQ, BUYIN VA SULAK BEZLARI KASALLIKLARI. Nafas organlari kasalliklari juda har xil bo‘lishlari bilan ajralib turadiki, bu kasallik jarayonning qaerda joylashganligini, etiologik omillarning turli- tumanligi, bemorlarning yoshiga aloqador xususiyatlari, organizm immun sistemasi holatiga bogMiq. Kasallik jarayonining qaerda joylashganligiga qarab: 1) yuqori nafas yo‘llari kasalliklari (burun va burun oldi bo‘shlig‘i, halqum); 2) pastki nafas yollari kasalliklari (hiqildoq, traxeya, bronxlar, o‘pka) tafovut qilinadi. Nafas organlarida yalliglanish jarayonlari, distrofik immunopatologik jarayonlar, o’smalar boMishi mumkin. Rivojlanish nuqsonlari, anomaliyalari, qon aylanishi izdan chiqqan hollar ham kuzatiladi. 0‘pkaga o‘tgan havo bilan qon o‘rtasida boMadigan gazlar almashinuvini ta’minlab beruvchi nafas organlari kasalliklari orasida bronx-o‘pka siste- masining kasalliklari muhim ahamiyatga ega. Bronx-o‘pka sistemasida ro‘y beradigan jarayonlar juda har xil. Ular rivojlanish nuqsonlariga o’pkada qon aylanish izdan chiqqanicha, tabiatan spesifik va nospesifik yalligManish jarayonlari borligiga bogMiq boMishi mumkin. 0‘pkadagi obstruktiv va o‘sma kasalliklari kattagina o‘rin egallaydi. hattoki yurak dekompensasiya mahalida kichik qon aylanish doirasida qon dimlanib qolishi ham o‘pka parenximasini zararlantiradi. RINIT Rinit – burun shilliq pardasining yallig’lanishi bo’lib, yuqori nafas yo’llarida eng ko’p uchraydigan kasalliklar jumlasiga kiradi. Bu infektsion va tabiatan infektsiyaga aloqadormas, o’tkir va surunkali bo’lishi mumkin. 0‘tkir rinit kataral yallig’lanish bilan ta’riflanadi. Endigina boshlanib kelayotgan davrda rinoskopiya o’tkaziladigan bo’Isa, burun shilliq pardasining qonga to’lib (giperemiya), shishib turgani aniqlanadi. Mikroskop bilan tekshirib ko’rilganida epiteliyning qisman ko’chib to’shgani va vorsinkalaming yo’qolib ketgani topiladi. Yallig’lanish jarayoni zo’rayib borgani say
